Lagers; welke soorten zijn er en waarvoor gebruiken we ze?

Lagers zijn overal om ons heen. Of je nu naar een draaiende wasmachine kijkt, in een auto rijdt of in een fabriek werkt: zonder lagers zou alles snel kapotgaan. Maar wat is een lager precies, welke soorten zijn er en hoe kies je de juiste? In dit artikel leggen we het simpel uit.

Wat is een lager?

Een lager is een onderdeel dat een draaiende as ondersteunt. De belangrijkste taken van een lager zijn:

• Wrijving verminderen: Zorgen dat onderdelen soepel langs elkaar bewegen.
• Slijtage voorkomen: Zonder lager schuren onderdelen tegen elkaar aan en gaan ze snel kapot.
• Kracht overbrengen: Het lager vangt de krachten op die ontstaan tijdens het draaien.

De meest gebruikte soorten lagers

Er zijn veel verschillende soorten lagers. De vorm van de binnenkant bepaalt waar het lager het best voor gebruikt kan worden.
1. Groefkogellagers
Dit is het meest gebruikte lager ter wereld. Binnenin zitten kleine balletjes (kogels).
Waarvoor gebruik je ze? Ze zijn perfect voor hoge snelheden, zoals in elektromotoren, ventilatoren en pompen.
2. Kegellagers
Deze lagers hebben rollen in de vorm van een kegel.
Waarvoor gebruik je ze? Ze zijn heel sterk en kunnen krachten uit verschillende richtingen opvangen. Je vindt ze vaak in wielnaven van auto’s en zware machines.
3. Cilinderlagers
In plaats van balletjes hebben deze lagers rollen in de vorm van een cilinder.
Waarvoor gebruik je ze? Ze kunnen heel zware gewichten dragen. Ze worden veel gebruikt in grote tandwielkasten en pompen.
4. Naaldlagers
Dit zijn eigenlijk cilinderlagers, maar dan met heel dunne en lange rolletjes die op naalden lijken.
Waarvoor gebruik je ze? Ze zijn ideaal als er weinig ruimte is, bijvoorbeeld in de versnellingsbak van een voertuig.
5. Tonlagers (Zelfinstellende lagers)
Deze lagers hebben twee rijen rollen en kunnen een beetje meebewegen als een as niet helemaal recht staat.
Waarvoor gebruik je ze? Ze worden gebruikt bij zeer zware machines waarbij assen een beetje kunnen doorbuigen.

Waar moet je op letten bij het kiezen?

Het kiezen van het juiste lager is belangrijk voor een lange levensduur van je machine. Let vooral op deze drie zaken:

• De belasting: Hoeveel gewicht moet het lager dragen?
• De snelheid: Hoe hard gaat de as draaien?
• De omgeving: Is het er erg stoffig of vochtig? Dan heb je een goede afdichting nodig, zoals een rubberen ring (vaak herkenbaar aan de code 2RS).

Bekende merken: NSK, Timken, SKF en FAG

Er is veel kwaliteitsverschil tussen merken. We maken vaak onderscheid tussen:
A-merken: Merken zoals SKF, FAG (Schaeffler), NSK en Timken zijn de top van de markt. Ze gaan het langst mee en zijn het meest betrouwbaar.
B-merken: Merken zoals IBB of LFD zijn goedkoper en prima voor machines die niet de hele dag op volle kracht draaien.

Onderhoud is goud waard

Een lager gaat langer mee als je het goed verzorgt. Goede smering met het juiste vet is essentieel. Tegenwoordig bestaan er zelfs slimme sensoren (zoals de FAG SmartCheck of SKF Axios) die trillingen meten en je waarschuwen voordat een lager kapotgaat.